⏰ زمان مورد نیاز برای مطالعه: 10 دقیقه
روز به روز که جلوتر میریم، صنایع مختلف دارن پیشرفت میکنن و ابزارها و ماشینآلات جدیدتری متناسب با کار خودشون وارد بازار میشه. وقتی از ابزارهای صنعتی به روز استفاده کنیم، هم سرعت کار بالاتر میره هم کیفیت ساخت بهتر میشه، چون خیلی از ایرادها و محدودیتهای ابزارهای قدیمی رو برطرف میکنن. صنعت چوب هم از این قاعده جدا نیست و مدام دنبال ارتقای ابزار و دستگاههاشه تا بتونه محصولاتی مثل مبلمان، سرویس خواب، کمد، میز، وسایل دکوری و چیزهای مشابه رو با دقت بالا و توی کمترین زمان تولید کنه. یکی از مهمترین ابزارها توی این صنعت، دریل و متههای مخصوص چوبه که کار سوراخکاری و ایجاد حفره روی چوب رو با اندازهها و ضخامتهای مختلف انجام میدن. متهها انواع مختلفی دارن؛ مثل مته چوب، مته برگی، مته گازور و مدلهای دیگه که توی سایزها و شکلهای متنوع، بسته به نیاز نجارها و امدیافکارها طراحی و تولید شدن. توی ادامه قراره انواع مته رو کاملتر بشناسیم و درباره اجزای مته چوب هم صحبت کنیم.
انواع مختلف مته
مته توی صنعت چوب برای سوراخکاری چوبهایی با ضخامتهای متفاوت استفاده میشه. معمولا متهها یک قسمت مارپیچ دارن که کمک میکنه برادههای چوب موقع کار خارج بشن و ابزار گیر نکنه؛ همین موضوع باعث میشه سرعت سوراخکاری هم بالاتر بره. متهها مدلهای مختلفی دارن و موقع خرید باید حتماً حواسمون باشه متهای انتخاب کنیم که مناسب متریال کارمون باشه؛ مثلا مته چوب با مته فلز فرق داره، هرچند بعضی متهها طوری ساخته شدن که برای چوب، فلز، بتن و… قابل استفاده هستن. توی صنعت چوب، متههایی مثل مته گازور، مته برگی، مته خزینه، مته چوب، مته مخروطی، مته گردبر و… خیلی کاربرد دارن که توی ادامه همشون رو معرفی میکنیم.
مته گازور
مته گازور یکی از پرکاربردترین متههای چوبه که مثل بقیه مدلها توی سایزهای مختلف تولید میشه و نجارها میتونن بسته به نیازشون از بازار تهیه کنن. این نوع مته برای باربرداری سطح چوب بدون رد شدن کامل از قطعه استفاده میشه. برای ایجاد با قطرهای مختلف ساخته میشن و اندازه کارگیرشون اهمیت زیادی داره چون روی تمیزی و دقت کار نهایی تأثیر مستقیم حفره، کافیه نوک مته رو روی چوب بذاریم و دریل رو آروم و کنترل شده به سمت داخل فشار بدیم تا جای موردنظر ایجاد بشه. مته گازور جزو متههای تخصصی صنعت چوبه و بیشتر برای سوراخ کردن جای لولاهای گازور و جکهای کابینت به کار میره.
مته چوب
مته چوب یکی از پرکاربردترین متهها توی صنعت چوبه که ظاهرش معمولا استوانهای هست و با شفتها و طول کارگیرهای مختلف تولید میشه. این مته رو بسته به اندازه سوراخی که لازم داریم انتخاب میکنیم و برای انواع چوب با ضخامتهای متفاوت به کار میره. معمولا جنس مته چوب و خیلی از متههای دیگه از فولاد مقاوم یا HSS ساخته میشه تا موقع کار نشکنه و دوام خوبی داشته باشه. شیارهای مارپیچ و نوک تیز مته کمک میکنه راحت و سریع روی سطح چوب بچرخه و سوراخ تمیز ایجاد کنه. از این مته بیشتر برای پیچکاری روی چوب و دیوار، سوراخکاری جهت نصب لولاهای کابینت و کارهای عمومی نجاری استفاده میشه و تقریبا پای ثابت هر کارگاه چوبه.
مته پلهای
مته پلهای که به اسم مته کاجی یا مخروطی هم شناخته میشه، جزو خاصترین مدلهای مته است و ظاهرش شبیه یه مخروط یا درخت کاجه. وقتی با این مته روی چوب سوراخ ایجاد میکنید، میتونید همون سوراخ رو مرحله به مرحله بزرگتر کنید، چون هر پلهی مته یه سایز مشخص داره که از کوچیک به بزرگ میرسه به همین خاطر دیگه لازم نیست مدام مته عوض کنید و سراغ سایزهای مختلف برید. این ویژگی هم سرعت کار رو بالا میبره هم از نظر اقتصادی به صرفهتره. مته پلهای مثل بقیه متهها باید استحکام و کیفیت خوبی داشته باشه تا بتونه ضخامتهای مختلف چوب رو بدون مشکل سوراخ کنه. مثلا وقتی یه مته مخروطی سایز 4 تا 40 میلیمتر میخرید، با همون یه مته میتونید سوراخهایی با قطر 4، 6، 9 و… تا 40 میلیمتر ایجاد کنید و خیلی راحت اندازه دلخواهتون رو دربیارید.
لیست قیمت انواع مته
مته خزینه
مته خزینه یکی دیگه از متههای پرکاربرد توی صنعت چوبه که بیشتر برای آماده کردن جای پیچ استفاده میشه، طوری که بعد از بستن پیچ، گل پیچ بیرون نزنه و کار تمیزتر دیده بشه. این مته توی مدلهای مختلفی مثل مخروطی ماشینی، سر تخت، استوانهای، مرغکدار و دستی تولید میشه. نجارها و سازندههای وسایل چوبی و MDF میتونن بسته به نوع کار و سایز پیچ، مته خزینه مناسب رو توی اندازههای مختلف تهیه کنن. مزیت این مته اینه که همزمان هم سوراخ ایجاد میکنه هم جای پیچ رو خزینه میکنه. مته سوراخزن معمولا وسط مته خزینه قرار داره و با پیچهای آلنخور میشه اون رو تعویض کرد. به خاطر همین کاربرد دقیق، مته خزینه توی نجاری، کابینتسازی و کارهای مربوط به MDF استفاده خیلی زیادی داره.
مته برگی
مته برگی ظاهری شبیه برگ داره و معمولا از سه نیش تشکیل شده؛ یک نیش وسط و دو نیش کناری. لبههای تیز اطراف این مته کمک میکنن سوراخهای گرد و دقیقی روی چوب ایجاد بشه، به همین دلیل مته برگی یا همون پروانهای توی قطرهای مختلف تولید میشه. موقع کار با این مته باید حواستون به پوشالهای اضافی باشه. بهتره هر چند وقت یک بار مته رو از سوراخ بیرون بکشید تا خرده چوبها از روی مته پاک بشن و هم سرعت کار بیاد بالا هم سوراخ تمیزتری داشته باشید.
حتما بخوانید: همه چیز در مورد انواع رزوه ها
اجزای مته
تا اینجا با مدلهای مختلف مته آشنا شدیم، حالا بد نیست یه نگاهی هم به اجزای مته مارپیچ بندازیم. هر مته از چند بخش تشکیل شده که مهمترینهاش اینان:
- دنباله مته: دنباله که بهش ساقه، شنک یا شفت هم میگن، همون قسمت انتهایی مته است که داخل سه نظام دریل قرار میگیره. معمولا شیار داره تا محکم سر جاش فیکس بشه و موقع کار نلغزه.
- فاز مته: فاز مته یه برجستگی باریک شبیه یال یا قله موج هست که آخر قسمت مارپیچی قرار داره. وظیفه اصلیش کم کردن اصطکاک بین مته و دیواره متریاله تا مته نرمتر حرکت کنه
- شیار مته:شیار همون قسمت مارپیچی مته است که نقش خیلی مهمی داره. کار اصلیش جمع کردن و بیرون آوردن برادهها و پوشالهاست تا مته گیر نکنه و سوراخکاری راحتتر انجام بشه.
- نوک مته: نوک مته اولین جاییه که به سطح کار برخورد میکنه. جنس و تیزی این قسمت خیلی مهمه، چون باید متناسب با متریال انتخاب بشه تا راحت نفوذ کنه و سوراخ تمیز بسازه.
به جز مواردی که توضح دادیم قسمتایی مثل جان مته، گردن مته و.... هم وجود داره که توی عکس آموزشی کاملا مشخصن.
چطور مته مناسب کارم رو انتخاب کنم؟
تا اینجا درباره مته و چند مدل پرکاربرد توی صنعت چوب صحبت کردیم، اما سوال مهم اینه که موقع خرید چطور مته درست رو انتخاب کنیم؟
اول از همه باید بدونی متریالت چیه. اگه فلزه، مته مخصوص فلز لازم داری؛ اگه بتن باشه باید بری سراغ مته بتن؛ و اگه چوبه، حتما متهای بخر که مخصوص سوراخکاری چوب باشه. بعدش باید مشخص کنی چه کاری قراره انجام بدی. مثلا اگه میخوای جای پیچ خزینه بشه، مته خزینه انتخاب خوبیه. اگه نصب لولا گازور داری، باید طبق قطر لولا، مته گازور مناسب بخری. موضوع بعدی قطر سوراخه؛ اینکه سوراخ مورد نظرت چه اندازهای هست، مستقیم روی انتخاب مته تأثیر میذاره. در نهایت هم قیمت متهها مطرحه که بسته به برند و قطر با هم فرق دارن و باید طبق بودجهات بهترین گزینه رو انتخاب کنی. اگر دنبال مته چوب باکیفیت، مته کاجی، خزینه و گازور حرفهای و دقیق هستی، همین حالا با چوبینر یه تماس بگیر ، در کمترین زمان خرید کن و در سریعترین زمان ممکن تحویل بگیر.
سوالات متداول درباره مته چوب
مته کاجی (پلهای) برای چه کاری استفاده میشود؟
مته کاجی یا پلهای برای ایجاد سوراخ با قطرهای مختلف بدون تعویض مته استفاده میشود و بیشتر در کارهای ظریف روی چوب، MDF و نئوپان کاربرد دارد.
تفاوت مته خزینه با مته معمولی چیست؟
مته خزینه علاوه بر سوراخکاری، محل نشستن پیچ را هم صاف و مخروطی میکند تا سر پیچ همسطح یا داخل چوب قرار بگیرد و کار تمیزتر شود.
مته گازور چیست و در کجا کاربرد دارد؟
مته گازور مخصوص نصب لولاهای کابینتی است و سوراخ دقیق و تخت برای لولاهای گازور روی درب کابینت ایجاد میکند.
آیا میتوان از مته فلز به جای مته چوب استفاده کرد؟
نه؛ چون مته چوب نوک راهنما و شیار مخصوص دارد و باعث میشود چوب لبپر نشود و سوراخ تمیزتری ایجاد شود.
چه سایزی از مته گازور رایجتر است؟
سایز استاندارد مته گازور معمولا 35 میلیمتر است که برای بیشتر لولاهای کابینتی استفاده میشود.
چطور عمر مته چوب را بیشتر کنیم؟
استفاده از دور مناسب دریل، فشار صحیح، تمیز کردن شیارها و نگهداری درست باعث میشود مته دیرتر کند شود و کیفیت کار حفظ شود.